بسیاری از افراد فکر میکنند تا زمانی که مبلغ قابل توجهی پسانداز نکردهاند، ورود به بازارهای سرمایهگذاری برایشان ممکن نیست. اما شروع سرمایهگذاری لزوماً به سرمایه زیادی احتیاج ندارد و روشهایی وجود دارد که با مبالغ نسبتاً محدود میتوان در آنها سرمایهگذاری کرد. نکته مهم اینجاست که در سرمایهگذاری با مبلغ کم، انتخاب دارایی، مدیریت ریسک و استمرار اهمیت بیشتری مییابد.
بهتر است به جای اینکه بپرسیم: «با پول کم کجا سرمایهگذاری کنیم؟» بپرسیم که کدام گزینه با میزان سرمایه، هدف مالی، افق زمانی و سطح ریسکپذیری ما تناسب دارد. سپردههای بانکی، صندوقهای سرمایهگذاری، طلا و سکه از جمله گزینههاییاند که هر کدام ویژگیها و ریسکهای متفاوتی دارند.
امکان شروع سرمایهگذاری با مبالغ کم، از تغییرات مهم بازارهای مالی در سالهای اخیر است. صندوقهای سرمایهگذاری، بازار طلا و برخی ابزارهای بازار سرمایه این امکان را ایجاد کردهاند که فرد بدون داشتن سرمایه کلان، بخشی از درآمد خود را به سرمایهگذاری اختصاص دهد. در این شرایط، تنوعبخشی اهمیت زیادی دارد. حتی با سرمایه کم نیز میتوان به جای قرار دادن تمام پول در یک دارایی، آن را میان چند گزینه تقسیم کرد. بررسیهای صورتگرفته در سرمایهگذاری با سرمایه کم بر اهمیت تنوعبخشی و تناسب انتخاب با میزان ریسک تاکید کردهاند.
البته سرمایه کم نباید باعث شود که فرد برای رسیدن به سود بیشتر، به سراغ گزینههایی بروند که سطح ریسک آنها را به خوبی نمیشناسند. هدف سرمایهگذاری فقط کسب بازدهی بیشتر نیست، بلکه حفظ ارزش دارایی و انتخاب سطح ریسک سازگار با روحیه و شرایط مالی فرد است.
سرمایهگذاری کمریسک به معنای سرمایهگذاری بدون احتمال زیان نیست. هر دارایی، حتی گزینههایی که نوسان محدودی دارند، با نوعی ریسک همراه است. منظور از سرمایهگذاری کمریسک معمولاً انتخاب بازارهایی است که احتمال نوسان شدید و از دست رفتن بخش قابل توجهی از سرمایه در آنها کمتر باشد. برای انتخاب چنین گزینهای، بهتر است چند معیار را همزمان در نظر گرفت: میزان نوسان قیمت، نقدشوندگی، افق سرمایهگذاری، احتمال کاهش ارزش واقعی پول و میزان دانش مورد نیاز برای مدیریت سرمایه.
به همین دلیل سرمایهگذاری کمریسک برای همه افراد الزاماً به یک معنی نیست. ممکن است فردی با نوسان محدود طلا راحت باشد و فرد دیگری ترجیح دهد پول خود را در صندوق درآمد ثابت قرار دهد. شناخت ویژگیهای هر ابزار، پیشاز سرمایهگذاری اهمیت زیادی دارد.
سپرده بانک، یکی از سادهترین روشهای سرمایهگذاری است و برای افرادی که نوسانپذیری بسیار پایین را ترجیح میدهند، مناسب است. مزیت اصلی آن سادگی و مشخص بودن شرایط سود است. با این حال، در ارزیابی این روش باید میزان سود را در کنار تورم و کاهش قدرت خرید پول در نظر گرفت. بنابراین، احتمال دارد بازده اسمی یک سپرده مثبت باشد ولی در صورت بالاتر بودن تورم، ارزش واقعی سرمایه کاهش پیدا کند. به همین خاطر، مقایسه صرفاً براساس رقم سود کافی نیست.
صندوقهای درآمد ثابت یکی دیگر از گزینههاییاند که معمولاً برای سرمایهگذاران محتاط مورد توجه است. این صندوقها بخش قابل توجهی از منابع خود را در اوراق با درآمد ثابت، سپردههای بانکی و ابزارهای مشابه سرمایهگذاری میکنند. به همین دلیل، معمولاً نسبت به صندوقهای سهامی نوسان کمتری دارند. مزیت این صندوقها این است که فرد برای مدیریت مستقیم تمام داراییهای موجود در سبد سرمایهگذاریاش، الزاماً نیازی به دانش تخصصی بازار ندارد. چرا که مدیریت دارایی به دست مدیر صندوق انجام میشود.
طلا یکی از داراییهایی است که در ایران برای حفظ ارزش سرمایه مورد توجه قرار گرفته است. با این حال، خرید طلا و سکه بدون ریسک نیست و قیمت آنها در دورههای مختلف نوسان دارد. در انتخاب میان طلا و سکه باید هزینه خرید، امکان فروش و اختلاف قیمت خرید و فروش، وزن دارایی و در مورد سکه میزان حباب قیمتی را بررسی کرد. برای مثال، برخی بررسیها نشان میدهند که میزان حباب انواع سکه در دورههای مختلف یکسان نیست و سکههای کوچکتر ممکن است در برخی زمانها حباب بیشتری داشته باشند.
از مزیتهای طلا برای سرمایهگذاران خرد این است که امکان خرید آن در وزنهای مختلف وجود دارد. دیگر لازم نیست فرد حتما یک قطعه بزرگ طلا خریداری کند تا سرمایهگذاریاش آغاز شود. در روش سنتی، خرید طلای فیزیکی با مسائلی مانند هزینه نگهداری، امنیت و انتخاب فروشنده همراه است. از طرف دیگر، خرید طلای زینتی نیز برای کسی که هدف اصلیاش سرمایهگذاری است، همواره انتخاب مناسبی نیست. زیرا هزینههای اجرت ساخت و برخی هزینههای جانبی بر قیمت خرید اثرگذار است.
در سالهای اخیر، روشهای آنلاین خرید طلا این امکان را فراهم کردهاند تا سرمایهگذار با مبالغ کم و متناسب با توان مالی خود وارد بازار شود.
برای افرادی که طلا را به عنوان بخشی از سبد سرمایهگذاری خود انتخاب کردهاند، خرید آنلاین طلای آبشده یکی از روشهایی است که امکان ورود با سرمایه محدود را فراهم آورده است. در اینجا هدف اصلی خرید خود طلاست و فرد میتواند براساس مبلغ مورد نظر خود میزان مشخصی طلا خریداری کند. این شیوه برای سرمایهگذارانی که میخواهند به طور تدریجی وارد بازار شوند، مناسب است. طلاین، یکی از پلتفرمهای فعال در این حوزه است که امکان خرید و فروش آنلاین طلای آبشده را مهیا کرده است. در این اپلیکیشن کاربر با انتخاب مقدار طلا متناسب با بودجهاش بدون نیاز به مراجعه حضوری فرایند خرید و فروش را طی خواهد کرد. البته همواره مثل هر روش سرمایهگذاری دیگری، پیش از خرید باید اعتبار پلتفرم، شیوه نگهداری طلا، امکان تحویل طلای فیزیکی، هزینههای خرید و فروش و میزان نقدشوندگی ارزیابی گردد.
طلا و سکه هر دو میتوانند در سبد سرمایهگذاری جای بگیرند اما انتخاب آنها به بودجه و هدف سرمایهگذار بستگی دارد. سکههای بانکی معمولاً نقدشوندگی مناسبی دارند و برخلاف طلای ساختهشده، اجرت ساخت ندارند. در عین حال، حباب سکه یکی از عواملی است که پیش از خرید باید بررسی گردد. پس، قیمت سکه فقط به ارزش طلای موجود در آن وابسته نیست و میزان حباب نیز بر قیمت بازار اثرگذار است. برای انتخاب بهترین سکه برای سرمایه گذاری باید بودجه و شرایط بازار را در نظر گرفت. سکههای کوچکتر امکان ورود با سرمایه کمتر را ممکن میکنند اما گاهی حباب قیمتی بالاتری دارند. برای کسی که سرمایه محدودی دارد، خرید تدریجی طلای آبشده جایگزین مناسبی برای خرید یکباره سکه است. به خصوص اگر هدف اصلی ایجاد یک دارایی طلا به شکل چند مرحلهای باشد.
پاسخ به سوال «بهترین» برای همه یکسان نیست و به میزان سرمایه، هدف مالی، سطح ریسکپذیری و افق زمانی افراد بستگی دارد. برای فردی که به دنبال نوسان کمتر است، صندوقهای درآمد ثابت میتوانند از گزینههای قابل بررسی باشند. فرد دیگری ممکن است بخشی از سرمایه خود را برای حفظ ارزش دارایی به طلا اختصاص دهد. در مقابل، کسی که افق بلندمدت و تحمل نوسان بیشتری دارد، ممکن است بازار سهام یا صندوقهای سهامی را انتخاب کند. بنابراین، برای بررسی بهترین سرمایه گذاری در سال ۱۴۰۵ بهتر است به جای دنبال کردن یک دارایی خاص، شرایط اختصاصی خود را مشخص کنید. میزان پول قابل سرمایهگذاری، مدت زمان عدم نیاز به سرمایه و میزان ریسک از عناصر مهم برای شروعاند.
اگر سرمایه اولیه زیادی ندارید، لازم نیست سرمایهگذاری را به آینده موکول کنید. میتوانید مبلغ مشخصی را از هرینههای ضروری زندگی جدا کرده و سپس بخشی از آن را سرمایهگذاری کنید. یک روش ساده، سرمایهگذاری محدود و منظم ماهانه است. در این حالت سرمایهگذاری به عادت مالی شما تبدیل شده و وابستگی به داشتن سرمایه اولیه بزرگ کمتر خواهد شد.
سرمایهگذاری با هر میزان سرمایهای ممکن است ولی موفقیت در آن بیشتر از حجم سرمایه به انتخاب آگاهانه و مدیریت ریسک وابسته است. سپرده بانکی، صندوقهای درآمد ثابت، طلا، سکه و سایر بازارهای مالی هر کدام سطح متفاوتی از ریسک، نقدشوندگی و بازدهی را دارند. سرمایه گذاری کم ریسک در ایران نهایتاً به معنای پیدا کردن یک دارایی کاملاً بدون ریسک نیست بلکه به معنی شناخت بازارها و ریسکهایشان و انتخاب ترکیبی از داراییها متناسب با شرایط مالی فرد است. سرمایهگذاری گاهی با اختصاص مبلغی محدود به صورت ماهانه و با مدیریت صحیح آغاز شده و به عادت مالی فرد بدل میگردد.