سرمایهگذاری با ریسک کم؛ با سرمایه کوچک کجا سرمایهگذاری کنیم؟تأثیر افزایش قیمت آهن و فولاد بر هزینه ساخت مسکن در سال ۱۴۰۵؛ نگاهی به بازار ساخت و سازیک روز بیشتر در مقصد؛ هزینه ای که در قیمت سفر دیده نمی شودخون ولی خدا؛ مبدأ یک عصر جدیدهرمز؛ برگی فراتر از همه تحریمها«زنگ مهر» نواخته شد/ ورود بیش از ۱۶.۵ میلیون دانشآموز به مدارسانتقاد عراقچی از مواضع مداخلهجویانه فرانسه در قبال ایرانبقائی: تعامل با طرف آمریکایی از طریق میانجی قطری بود
افزایش هزینه ساخت مسکن در سالهای اخیر تنها به رشد قیمت زمین یا دستمزد نیروی انسانی محدود نبوده و تغییرات قیمت نهادههای ساختمانی نیز فشار قابلتوجهی بر سازندگان وارد کرده است. در میان این نهادهها، آهنآلات و محصولات فولادی جایگاه ویژهای دارند؛ زیرا بخش مهمی از سازه ساختمان، از فونداسیون و اسکلت گرفته تا برخی اجزای تکمیلی، به محصولات فولادی وابسته است. از این رو، تغییرات قیمت محصولاتی مانند میلگرد و تیرآهن، که در منابع تخصصی بازار مانند همراه فلز (hamrahfelez.org) نیز روزانه دنبال میشود، میتواند مستقیماً در برآورد هزینه اجرای پروژههای ساختمانی اثرگذار باشد.
دادههای مرکز آمار ایران نشان میدهد فشار هزینهای در بازار نهادههای ساختمانی در پایان سال ۱۴۰۴ به شکل محسوسی تشدید شده است. شاخص قیمت نهادههای ساختمانهای مسکونی شهر تهران در زمستان ۱۴۰۴ به ۲۷۸.۶ رسید که نسبت به فصل قبل ۳۶ درصد و در مقایسه با زمستان ۱۴۰۳، ۹۶.۸ درصد افزایش داشت. به این ترتیب، سال ۱۴۰۵ در شرایطی آغاز شد که هزینه تأمین بسیاری از نهادههای ساختمانی نسبت به سال قبل در سطح بالاتری قرار گرفته بود.
فولاد در بخشهای مختلف یک پروژه ساختمانی مصرف میشود، اما اهمیت آن در پروژههای اسکلت بتنی و فلزی یکسان نیست. در ساختمانهای دارای اسکلت بتنی، میلگرد یکی از نهادههای اصلی برای اجرای فونداسیون، ستونها، تیرها و سقفهاست. در سازههای فلزی نیز تیرآهن، ورق و سایر مقاطع فولادی نقش مستقیمتری در شکلگیری سازه دارند.
بنابراین تغییر قیمت این محصولات تنها به افزایش مبلغ خرید مصالح محدود نمیشود. وقتی قیمت فولاد افزایش پیدا میکند، برآورد اولیه پروژه نیز ممکن است نیازمند بازنگری شود؛ بهویژه در پروژههایی که اجرای آنها چند ماه یا حتی چند سال طول میکشد و خرید مصالح در یک مرحله انجام نمیشود.
از سوی دیگر، افزایش قیمت فولاد لزوماً به معنای افزایش مشابه قیمت نهایی یک واحد مسکونی نیست. قیمت تمامشده ساختمان مجموعهای از هزینههای زمین، مصالح، نیروی انسانی، تجهیزات، عوارض، خدمات مهندسی، تأسیسات و هزینههای مالی را دربرمیگیرد. به همین دلیل، اثر افزایش قیمت آهن باید در چارچوب کل هزینه ساخت بررسی شود.
شدت رشد قیمت نهادههای ساختمانی در پایان سال ۱۴۰۴ قابل توجه بوده است. تورم نقطهبهنقطه این نهادهها در زمستان به ۹۶.۸ درصد رسید؛ در حالی که این رقم در فصل پاییز ۶۱.۳ درصد بود. تورم سالانه نیز در چهار فصل منتهی به زمستان ۱۴۰۴ معادل ۶۱.۸ درصد ثبت شد.
این ارقام نشان میدهد مسئله اصلی برای سازندگان در سال ۱۴۰۵ صرفاً قیمت یک محصول خاص نیست؛ بلکه افزایش هزینه تأمین مجموعهای از نهادهها، برنامهریزی مالی پروژههای ساختمانی را دشوارتر کرده است.
در چنین شرایطی، قیمتگذاری دقیق مصالح فولادی اهمیت بیشتری پیدا میکند. برای مثال، فاصله زمانی میان تهیه برآورد اولیه یک پروژه و زمان خرید واقعی میتواند باعث شود قیمت پیشبینیشده با هزینه نهایی خرید تفاوت قابلتوجهی داشته باشد. رصد مستمر بازار و بررسی قیمت محصولات مختلف فولادی، به سازنده کمک میکند تصمیم خرید را بر مبنای اطلاعات بهروزتری اتخاذ کند.
پاسخ به این پرسش به ساختار هر پروژه بستگی دارد. افزایش قیمت فولاد مستقیماً هزینه اجرای بخشهای وابسته به آن را افزایش میدهد، اما نمیتوان همین درصد افزایش را به کل قیمت ساختمان تعمیم داد.
برای نمونه، اگر قیمت یک مقطع فولادی ۵۰ درصد افزایش پیدا کند، هزینه نهایی ساخت یک واحد مسکونی الزاماً ۵۰ درصد بیشتر نمیشود؛ زیرا فولاد تنها یکی از اجزای هزینه ساخت است. علاوه بر این، میزان مصرف فولاد نیز به عواملی مانند نوع سازه، تعداد طبقات، شرایط زمین، طراحی ساختمان و مشخصات فنی پروژه بستگی دارد.
با این حال، هرچه سهم فولاد در هزینههای یک پروژه بیشتر باشد، نوسان قیمت آن اثر بیشتری بر بودجه ساخت خواهد داشت. به همین دلیل، برای سازندگان حرفهای، رصد بازار آهن و فولاد بخشی از مدیریت هزینه پروژه محسوب میشود، نه صرفاً یک فعالیت برای پیدا کردن ارزانترین فروشنده.
در شرایطی که قیمت نهادههای ساختمانی با سرعت بالایی تغییر میکند، تصمیمگیری درباره زمان و نحوه خرید میتواند بر هزینه نهایی پروژه اثرگذار باشد. تهیه برنامه تأمین مصالح بر اساس مراحل اجرای پروژه، مقایسه قیمت تأمینکنندگان و توجه به مشخصات فنی محصولات از جمله اقداماتی است که میتواند از تصمیمهای عجولانه جلوگیری کند.
دسترسی به اطلاعات بهروز درباره قیمت میلگرد، تیرآهن، ورق و سایر محصولات فولادی نیز بخش دیگری از این فرآیند است. برای سازندهای که باید هزینه چندین مرحله از یک پروژه را پیشبینی کند، اطلاع از روند بازار و بررسی قیمت روز محصولات میتواند مبنای دقیقتری برای تنظیم بودجه خرید ایجاد کند. در این میان، استفاده از منابع تخصصی بازار فولاد مانند همراه فلز میتواند مسیر بررسی قیمت و مقایسه محصولات را برای خریداران کوتاهتر کند.
آمار پایان سال ۱۴۰۴ نشان میدهد بازار ساختوساز سال ۱۴۰۵ را با سطح بالایی از هزینه نهادهها آغاز کرده است. بر اساس آخرین گزارش مرکز آمار ایران، رشد ۹۶.۸ درصدی شاخص قیمت نهادههای ساختمانی در مقایسه با سال قبل، نشاندهنده تغییر قابلتوجه محیط هزینهای پروژههای ساختمانی است.
در چنین فضایی، قیمت آهن و فولاد یکی از متغیرهایی است که سازندگان نمیتوانند از آن صرفنظر کنند؛ اما تحلیل هزینه ساخت نیازمند نگاه جامعتری است. آنچه در نهایت بر اقتصاد یک پروژه اثر میگذارد، ترکیب قیمت مصالح، میزان مصرف، زمانبندی خرید و اجرای پروژه و سایر هزینههای ساخت است.
از این منظر، مدیریت دقیق خرید و دسترسی به اطلاعات معتبر بازار میتواند در سال ۱۴۰۵ اهمیت بیشتری پیدا کند؛ بهخصوص برای پروژههایی که حاشیه سود آنها به دلیل افزایش هزینههای ساخت محدودتر شده است.
