ایمپلنت دیجیتال نوع جدیدی از پایه ایمپلنت با جنس یا ساختار متفاوت نیست؛ این اصطلاح بیشتر به معنای استفاده از فناوریهای دیجیتال در برنامهریزی، طراحی و اجرای درمان است. دندانپزشک در جراحی ایمپلنت دیجیتال به کمک اطلاعاتی مانند تصاویر سهبعدی، اسکنهای دیجیتال و نرمافزارهای تخصصی میتواند قبل از شروع فرایند جراحی شرایط استخوان فک و موقعیت مناسب کاشت ایمپلنت را بررسی کند. در حال حاضر اغلب کلینیکهای دندانپزشکی از روش ایمپلنت دیجیتال با هدف هماهنگی بهتر مراحل درمان، افزایش دقت برنامهریزی و ایجاد تجربه بهتر برای بیمار استفاده میکنند. البته عواملی دیگری مانند مهارت و تجربه دندانپزشک، وضعیت استخوان فک، شرایط بیمار و کیفیت تجهیزات هم در نتیجه نهایی تاثیرگذار هستند. در ادامه این مطلب به بررسی ایمپلنت دیجیتال، چگونگی عملکرد، تفاوت آن با روش معمولی دارد، مزایا و محدودیتهای آن پرداختهایم.
در پاسخ به اینکه ایمپلنت دیجیتال چیست میتوان گفت؛ نوعی درمان ایمپلنت است که در آن بررسی، طراحی و در برخی موارد اجرای جراحی با استفاده از ابزارهای دیجیتال انجام میشود. در این روش از Digital Workflow استفاده میشود؛ یعنی اطلاعات بیمار از مرحله تصویربرداری تا طراحی پروتز نهایی به صورت یک مسیر دیجیتال به یکدیگر متصل میشوند.
روند کلی Digital Implant Dentistry معمولا به شکل زیر است:
CBCT + Intraoral Scan → Digital Planning → Surgical Guide → Implant Placement
در فرایند دندانپزشکی غرب تهران، ایمپلنت دیجیتال در جنت آباد با استفاده از تصویربرداری سهبعدی از استخوان فک تصاویر سه بعدی گرفته میشود. دندانپزشک با بررسی این تصاویر میتواند درباره تراکم استخوان، موقعیت عصبها و ساختارهای مهم اطلاعات کافی را به دست آورد. در برخی پروتکلها هم برای ثبت دقیقتر وضعیت دندانها و بافت دهان از اسکنر داخل دهانی استفاده میشود.
دندانپزشک به کمک طراحی سهبعدی و نرمافزارهای تخصصی، اطلاعات لازم درباره محل مناسب قرارگیری ایمپلنت از نظر زاویه، عمق و موقعیت سهبعدی به دست میآورد. همچنین گاهی ممکن است برای انتقال دقیقتر برنامه دیجیتال به مرحله جراحی از راهنمای جراحی استفاده شود.
ایمپلنت دیجیتال یک فرایند چند مرحلهای است که در ادامه این قسمت مراحل آن را به ترتیب توضیح دادهایم.
اولین مرحله برای کاشت ایمپلنت دیجیتال، معاینه دقیق وضعیت بیمار است. دندانپزشک شرایط لثه، دندانهای مجاور و میزان استخوان فک را مورد بررسی قرار میدهد. در برخی شرایط ممکن است به تصویربرداری CBCT هم نیاز شود؛ معمولا به کمک این تصویربرداری میتوان اطلاعات سهبعدی دقیقی از استخوان و ساختارهای حساس مانند مسیر عصبها به دست آورد. با استفاده از این اطلاعات شرایط درمان قبل از شروع جراحی بهتر ارزیابی خواهد شد.
در برخی درمانها ثبت دیجیتال وضعیت دهان با استفاده از Intraoral Scanner انجام میشود. نتیجه ترکیب دادههای حاصل از اسکن داخل دهانی و تصاویر سهبعدی، یک مدل دیجیتال از وضعیت بیمار ایجاد خواهد شد. دندانپزشک در این مرحله برنامهریزی دیجیتال را انجام داده و با بررسی نقاط گوناگون بهترین موقعیت برای قرارگیری ایمپلنت را مشخص میکند.
محل دقیق کاشت، زاویه ورود و عمق ایمپلنت مواردی هستند که در انجام جراحی ایمپلنت دیجیتال، باید پیش از شروع کار مشخص شوند. گاهی ممکن است بیمار برای طراحی ایمپلنت هدایتشده یا ایمپلنت به راهنمای جراحی نیاز داشته باشد؛ در چنین شرایطی با هدف کنترل بیشتر انتقال طرح مجازی به محیط واقعی دهان، یک راهنمای اختصاصی ساخته خواهد شد.
پس از آماده شدن طرح درمان، فرایند جراحی کاشت ایمپلنت انجام میشود. در صورتی که بیمار شرایط مناسبی داشته باشد، دندانپزشک میتواند از روشهای Guided Surgery بهرهمند شود. البته روش مناسب درمان همچنان نیازمند بررسی تخصصی شرایط هر بیمار است. نباید فراموش کرد که تجهیزات دیجیتال نمیتواند جایگزین تجربه متخصص شود.
بعد از قرارگیری پایه ایمپلنت و طی شدن مراحل لازم، ساخت پروتز آغاز میشود. در برخی درمانها به منظور طراحی و ساخت دقیقتر روکش ایمپلنت، اباتمنت و پروتز نهایی از از فناوری CAD/CAM استفاده میشود.
تفاوت اصلی ایمپلنت دیجیتال با ایمپلنت دندان در غرب تهران در نحوه برنامهریزی و اجرای درمان است و هر دو روش در جنس پایه ایمپلنت یکسان هستند. در جدول ایمپلنت دیجیتال با ایمپلنت معمولی از نظر فاکتورهای مختلف با یکدیگر مقایسه کردهایم.
| معیار | ایمپلنت دیجیتال | ایمپلنت معمولی |
| برنامهریزی | بر اساس دادههای دیجیتال و طراحی سهبعدی | بیشتر بر اساس معاینه و تصاویر معمولی |
| تصویربرداری | استفاده از CBCT در صورت نیاز | ممکن است محدودتر باشد |
| اسکن | امکان استفاده از اسکن دیجیتال داخل دهان | بیشتر با قالبگیری سنتی |
| راهنمای جراحی | امکان استفاده از Surgical Guide | معمولاً بدون راهنمای اختصاصی |
| دقت برنامهریزی | بررسی دقیقتر موقعیت ایمپلنت قبل از جراحی | وابستهتر به ارزیابی حین جراحی |
| تجربه بیمار | در برخی شرایط فرآیند منظمتر و قابل پیشبینیتر | وابسته به شرایط درمان |
| هزینه | معمولاً بیشتر به دلیل تجهیزات و مراحل دیجیتال | معمولاً اقتصادیتر |

امکان بررسی دقیقتر شرایط درمان قبل از شروع جراحی باعث شده ایمپلنت کامپیوتری در مقایسه با روش معمولی آن محبوبیت بیشتری داشته باشد. با این وجود دیجیتالی بودن روش درمان به معنای مناسب بودن آن برای همه افراد نیست و روش مناسب میبایست با توجه به وضعیت بیمار انتخاب شود. برخی از مهمترین مزایای ایمپلنت دیجیتال عبارتاند از:
هزینه ایمپلنت دیجیتال بسته به عوامل مختلف متفاوت است و مبلغ پرداخت نهایی برای همه بیماران یکسان نیست. به همین دلیل هزینه ایمپلنت دندان در تهران معمولا پس از بررسی وضعیت بیمار و مشخص شدن طرح درمان اعلام میشود. موارد زیر برخی از عوامل تاثیرگذار بر قیمت ایمپلنت دیجیتال هستند:
امروزه فناوری دیجیتال توانسته است دقت برنامهریزی و انتقال طرح درمان را در فرایند ایمپلنت دیجیتال افزایش دهد. در روش دیجیتالی موقعیت ایمپلنت نسبت به طرح اولیه با دقت بسیار بالایی اجرا میشود. با این وجود دقت نهایی تنها به نرمافزار و تجهیزات وابسته نیست. عوامل دیگری مانند کیفیت تصاویر، طراحی صحیح، تجربه و مهارت دندانپزشک و شرایط استخوان فک هم در ایمپلنت نقش دارند؛ بنابراین میتوان گفت «دقت بیشتر» نتیجه را برای همه بیماران تضمین نمیکند.
میزان درد بعد از ایمپلنت تنها به دیجیتال بودن روش وابسته نیست؛ عواملی مانند تعداد ایمپلنتها، میزان جراحی، شرایط استخوان و شرایط بدن بیمار هم چگونگی دوران نقاهت و میزان احساس درد را تحت تاثیر قرار میدهند. در بعضی موارد با توجه به شرایط بیمار برای کاهش میزان دستکاری بافت و تجربه راحتتر بیمار، از روشهای کمتهاجمی یا ایمپلنت هدایتشده استفاده میشود. با این وجود این روش را هم نمیتوان همیشه بدون درد یا بدون دوره نقاهت دانست.
کاشت ایمپلنت دیجیتال میبایست متناسب با شرایط هر بیمار انتخاب شود. استفاده از این روش ممکن است برای بیمارانی که شرایط پیچیدهتری دارند مزایای بیشتری داشته باشد. اما در هر شرایطی تصمیم نهایی باید پس از معاینه و با نظر تخصصی دندانپزشک انجام شود. از جمله عوامل مهم در انتخاب روش مناسب عبارتاند از:

انتخاب ایمپلنت دیجیتالی همیشه به معنای کوتاهتر شدن زمان درمان نیست. استفاده از فناوریهای دیجیتال میتواند زمان برخی مراحل مانند طراحی درمان، هماهنگی بین بخشها و ساخت پروتز را کاهش دهد و روند انجام آنها را منظمتر کند؛ اما زمانهای جوش خوردن ایمپلنت با استخوان همچنان به شرایط بدن بیمار بستگی دارد.
اگر قصد انجام ایمپلنت دیجیتال در غرب تهران را دارید، توصیه میکنیم تنها به وجود تجهیزات دیجیتال توجه نکنید. در یک کلینیک مناسب تمامی مراحل درمان را از بررسی اولیه گرفته تا ساخت پروتز با برنامه مشخص انجام میشود. موارد زیر فاکتورهای مهم در هنگام انتخاب کلینیک معتبر هستند:
ایمپلنت دیجیتال یک روش جدید و پیشرفته برای برنامهریزی دقیقتر درمان ایمپلنت است که با استفاده از فناوریهایی مانند CBCT، Intraoral Scanner، CAD/CAM و Surgical Guide انجام میشود. این روش میتواند به دندانپزشک در بررسی بهتر شرایط بیمار و طراحی مناسبتر درمان کمک کند. اما موفقیت نهایی همچنان به تجربه دندانپزشک، کیفیت تجهیزات و شرایط فردی بیمار هم بستگی دارد. برای انتخاب بهترین روش، لازم است وضعیت دهان و استخوان فک هر بیمار بهصورت اختصاصی بررسی شود.