نگه داشتن یک کشور، حفظ امنیت آن و ساختن آینده‌ای بهتر برای مردمش، شبیه یک دوی امدادی است؛ هر نسلی، امانتی را از نسل پیش تحویل می‌گیرد و موظف است آن را سالم‌تر، قدرتمندتر و آماده‌تر به نسل بعد بسپارد.

اطلاعات صحیح، شرط لازم برای تحلیل صحیح و تصمیم درست است. هرچقدر هم اراده و انگیزه داشته باشیم، اگر داده‌های اولیه غلط، ناقص، مخدوش یا آرزومندانه باشند، خروجی تحلیل هم از واقعیت فاصله خواهد گرفت. تصمیم‌سازی از اطلاعات غلط، شبیه ساختن بنا بر زمینی است که نقشه آن را اشتباه خوانده‌ایم؛ ممکن است مدتی ظاهر بنا حفظ شود، اما دیر یا زود خطای محاسبه خودش را نشان می‌دهد.

رهبر انقلاب در پیام اخیرشان فرمودند: «امروز کسانی ما را ابرقدرت چهارم دنیا می‌دانند. البته آنان براساس محاسبات دنیایی چنین می‌گویند؛ ولی محاسبات الهی، کشوری که خود را متعلّق به عترت طاهره صلوات‌الله‌ و سلامه‌‌علیهم‌اجمعین می‌داند و عمده مردمانش دلبستهٔ آن والامقامانند و برای اقامهٔ حق هراسی ندارند را قدرت اوّل جهان می‌داند.»

ترامپ یک‌بار دیگر همان گزاره‌ای را تکرار کرده که باید بیش از خود سخنانش، درباره منطق رفتارش تأمل کرد: توافق را دوست دارد، اما توافقی را نمی‌پذیرد که در آن ایران بتواند بلافاصله تجارت خود را از سر بگیرد.

تاریخ گاهی چنان بی‌رحمانه با سیاستمداران شوخی می‌کند که نتیجه سیاستشان درست در نقطه مقابل هدفشان می‌ایستد. شاید یکی از روشن‌ترین نمونه‌های آن را بتوان در تلاش ترامپ برای احیای یکجانبه‌گرایی آمریکایی دید؛ تلاشی که قرار بود دوباره واشنگتن را در جایگاه تنظیم‌کننده اصلی جهان بنشاند، اما در عمل به تقویت روندی کمک کرده که جهان را بیش از گذشته به سمت چندقطبی شدن و چندجانبه‌گرایی برده است.

در جنگ، همه حملات با موشک و پهپاد انجام نمی‌شود. بخشی از نبرد در جایی رخ می‌دهد که نه رادار آن را می‌بیند و نه پدافند هوایی می‌تواند به آن پاسخ دهد؛ در ذهن مردم. دشمن اگر نتواند شهر را تصرف کند، می‌کوشد آرامش شهر را تصرف کند؛ اگر نتواند زیرساخت را از کار بیندازد، سراغ اعتماد عمومی می‌رود و اگر نتواند اراده یک ملت را در میدان بشکند، تلاش می‌کند آن را در فضای روانی فرسوده کند.

در زندگی فردی و جمعی، یکی از خطرناک‌ترین اتفاقات این است که انسان میان «واقعیت یک شکست» و «تصویر ذهنی از شکست» تفاوت نگذارد. یک اتفاق تلخ رخ می‌دهد، یک خبر منفی منتشر می‌شود، یک عملیات مطابق انتظار پیش نمی‌رود، یک تصمیم نتیجه مطلوب نمی‌دهد یا در مقطعی از مسیر، چند ناکامی پشت‌سرهم اتفاق می‌افتد؛ اما ناگهان ذهن، همان اتفاق محدود را به کل میدان تعمیم می‌دهد.

چند روز صدای انفجار کافی بود تا زندگی بسیاری از ما برای مدتی از مدار عادی خارج شود؛ یکی کارش را تعطیل کرد، دیگری بار سفر بست، یکی آزرده و عصبی شد و دیگری گرفتار ترس و اضطراب. این واکنش‌ها نه عجیب است و نه لزوما قابل سرزنش. جنگ، وقتی به گوش و چشم و زندگی روزمره نزدیک می‌شود، آدم را با حقیقتی مواجه می‌کند که در روزهای آرام به‌سادگی از کنار آن می‌گذرد.

گاهی شر، آن‌قدر از محاسبات خود مطمئن می‌شود که دیگر نیازی به نقاب ندارد. نه توجیه می‌کند، نه پنهان می‌شود، نه حتی می‌کوشد جنایتش را در پوشش واژه‌های زیبا و شعارهای فریبنده عرضه کند. مستقیم می‌آید، می‌زند، می‌کشد و حتی به جنایت خود می‌بالد. این شاید یکی از صریح‌ترین صورت‌های شر در تاریخ باشد؛ شیطان، وقتی احساس کند دیگر لازم نیست شیطنت خود را پنهان کند.

قرآن او را «رَحْمَةً لِلْعَالَمِينَ» معرفی می‌کند؛ یعنی وجود او تنها برای مؤمنان، مسلمانان یا عصر خویش رحمت نبود؛ اصل حضور او جلوه‌ای از رحمت خداوند بود؛ آن هم برای همه عوالم.

اگر برای توحش در سیاست و جنگ، نشانه‌هایی چون بمباران، محاصره و کشتار را می‌شناسیم، در اقتصاد نیز شکلی از توحش پدید آمده که سلاح آن نه تانک و موشک، بلکه بانک، دلار، بیمه، کشتیرانی، تحریم و فهرست‌های سیاه است. آنچه وزیر خزانه‌داری آمریکا این روزها درباره ایران با صراحت بیشتری بیان می‌کند، صرفا یک […]

یکی از خطاهای راهبردی در مدیریت کشور این است که واقعیت‌ها را آن‌گونه که دوست داریم ببینیم، نه آن‌گونه که هستند. حکمرانی، عرصه آرزوها نیست؛ عرصه مواجهه هوشمندانه با واقعیت‌هاست. آرمان‌ها جهت حرکت را تعیین می‌کنند، اما این واقعیت‌ها هستند که مسیر حرکت را شکل می‌دهند.

استعمار را اگر فقط در تصویر سرباز بیگانه، اشغال سرزمین و غارت منابع ببینیم، بخش مهمی از حقیقت را از دست داده‌ایم. استعمار پیش از آن‌که یک شیوه اداره سرزمین باشد، یک «منطق قدرت» است؛ منطقی که در آن یک قدرت خود را محق می‌داند اراده، منابع، انتخاب‌ها و حتی تعریف منافع دیگران را تحت کنترل خود درآورد.

سرمایه اصلی انسان، نه پول است، نه استعداد؛ بلکه «زمان» است. پول را می‌توان دوباره به دست آورد، استعداد را می‌توان پرورش داد، اما هیچ‌کس حتی یک دقیقه از عمرِ رفته را نمی‌تواند بازگرداند. «ان الانسان لفی خسر»