در زندگی فردی و جمعی، یکی از خطرناک‌ترین اتفاقات این است که انسان میان «واقعیت یک شکست» و «تصویر ذهنی از شکست» تفاوت نگذارد. یک اتفاق تلخ رخ می‌دهد، یک خبر منفی منتشر می‌شود، یک عملیات مطابق انتظار پیش نمی‌رود، یک تصمیم نتیجه مطلوب نمی‌دهد یا در مقطعی از مسیر، چند ناکامی پشت‌سرهم اتفاق می‌افتد؛ اما ناگهان ذهن، همان اتفاق محدود را به کل میدان تعمیم می‌دهد.

چند روز صدای انفجار کافی بود تا زندگی بسیاری از ما برای مدتی از مدار عادی خارج شود؛ یکی کارش را تعطیل کرد، دیگری بار سفر بست، یکی آزرده و عصبی شد و دیگری گرفتار ترس و اضطراب. این واکنش‌ها نه عجیب است و نه لزوما قابل سرزنش. جنگ، وقتی به گوش و چشم و زندگی روزمره نزدیک می‌شود، آدم را با حقیقتی مواجه می‌کند که در روزهای آرام به‌سادگی از کنار آن می‌گذرد.

گاهی شر، آن‌قدر از محاسبات خود مطمئن می‌شود که دیگر نیازی به نقاب ندارد. نه توجیه می‌کند، نه پنهان می‌شود، نه حتی می‌کوشد جنایتش را در پوشش واژه‌های زیبا و شعارهای فریبنده عرضه کند. مستقیم می‌آید، می‌زند، می‌کشد و حتی به جنایت خود می‌بالد. این شاید یکی از صریح‌ترین صورت‌های شر در تاریخ باشد؛ شیطان، وقتی احساس کند دیگر لازم نیست شیطنت خود را پنهان کند.

قرآن او را «رَحْمَةً لِلْعَالَمِينَ» معرفی می‌کند؛ یعنی وجود او تنها برای مؤمنان، مسلمانان یا عصر خویش رحمت نبود؛ اصل حضور او جلوه‌ای از رحمت خداوند بود؛ آن هم برای همه عوالم.

اگر برای توحش در سیاست و جنگ، نشانه‌هایی چون بمباران، محاصره و کشتار را می‌شناسیم، در اقتصاد نیز شکلی از توحش پدید آمده که سلاح آن نه تانک و موشک، بلکه بانک، دلار، بیمه، کشتیرانی، تحریم و فهرست‌های سیاه است. آنچه وزیر خزانه‌داری آمریکا این روزها درباره ایران با صراحت بیشتری بیان می‌کند، صرفا یک […]

یکی از خطاهای راهبردی در مدیریت کشور این است که واقعیت‌ها را آن‌گونه که دوست داریم ببینیم، نه آن‌گونه که هستند. حکمرانی، عرصه آرزوها نیست؛ عرصه مواجهه هوشمندانه با واقعیت‌هاست. آرمان‌ها جهت حرکت را تعیین می‌کنند، اما این واقعیت‌ها هستند که مسیر حرکت را شکل می‌دهند.

استعمار را اگر فقط در تصویر سرباز بیگانه، اشغال سرزمین و غارت منابع ببینیم، بخش مهمی از حقیقت را از دست داده‌ایم. استعمار پیش از آن‌که یک شیوه اداره سرزمین باشد، یک «منطق قدرت» است؛ منطقی که در آن یک قدرت خود را محق می‌داند اراده، منابع، انتخاب‌ها و حتی تعریف منافع دیگران را تحت کنترل خود درآورد.

سرمایه اصلی انسان، نه پول است، نه استعداد؛ بلکه «زمان» است. پول را می‌توان دوباره به دست آورد، استعداد را می‌توان پرورش داد، اما هیچ‌کس حتی یک دقیقه از عمرِ رفته را نمی‌تواند بازگرداند. «ان الانسان لفی خسر»

روز خبرنگار، تنها بزرگداشت یک شغل نیست؛ تجلیل از یکی از مهم‌ترین اضلاع قدرت ملی است. اگر سیاست، تصمیم می‌گیرد؛ اقتصاد، تولید می‌کند و امنیت، محافظت می‌کند، این رسانه است که معنا می‌بخشد.

گاهی بزرگ‌ترین خطای راهبردی یک نظام سیاسی، انتخاب جنگ یا صلح نیست؛ بلکه ناتوانی در تعیین نسبت خود با این دو است.

مهم است که هر داستانی را از کجا آغاز کنی. گاهی حقیقت، نه در متن، که در نقطه شروع روایت پنهان می‌شود.

ملت‌ها معمولا در میدان نبرد از میان نمی‌روند؛ پیش از آن، در ذهن و محاسبات خود شکست می‌خورند. تاریخ، بارها این حقیقت را به خود دیده است؛ آن‌گاه که گروهی، واقعیت قدرت دشمن را انکار کردند و با توهمِ پیروزیِ آسان به استقبال شکست رفتند و آن‌گاه که گروهی دیگر، چنان از هیبت دشمن هراسیدند که پیش از آغاز نبرد، پرچم تسلیم را برافراشتند.

در تاریخ ملت‌ها، کم نیستند کشورهایی که با مرگ یک پادشاه، یک رئیس‌جمهور، یک فرمانده یا حتی یک دانشمند برجسته، دچار بحران و آشفتگی شده‌اند. گاه یک ترور، یک حادثه یا یک شکست نظامی، سرنوشت یک کشور را برای دهه‌ها تغییر داده است.

جنگ و بحران، فقط میدان نبرد و عرصه سیاست نیست؛ پیش از آنکه در مرزها و جغرافیا رخ دهد، در سبک زندگی، نوع نگاه، الگوی مصرف، سطح انتظارات و کیفیت روابط میان مردم و حاکمان خود را نشان می‌دهد. بسیاری از ملت‌ها نه در میدان جنگ، بلکه در ناتوانی از سازگار شدن با اقتضائات روزهای سخت آسیب دیده‌اند.