یکشنبه / ۱ آذر / ۱۴۰۵ Sunday / 22 November / 2026
×
ایران؛ ضلع چهارمِ میز شنژن

ایران؛ ضلع چهارمِ میز شنژن

ایران اگرچه پشت میز نشست شنژن حضور نداشت، اما یکی از مسائل اصلی گفت‌وگوی سه قدرت بزرگ جهان بود؛ واقعیتی که به‌خوبی از تغییر جایگاه ژئوپلیتیکی جمهوری اسلامی در معادلات جهانی حکایت دارد.
فقیه فاطمی

فقیه فاطمی

آیت‌الله حسین وحید خراسانی، مرجع نامدار شیعه، پس از دهه‌ها تحصیل، تدریس و تربیت شاگرد در حوزه‌های علمیه نجف و قم، در ۱۰۵سالگی درگذشت؛ فقیهی که در کنار جایگاه علمی و استادی خود، به خادمی اهل‌بیت و اهتمام ویژه به پاسداشت شعائر شیعی، به‌ویژه عزاداری حضرت فاطمه زهرا سلام‌الله‌علیها، شناخته می‌شد.

او و کتاب

  • ۱۴۰۵-۰۹-۰۱
  • کتاب یکی از مهم‌ترین اضلاع شخصیت فکری و فرهنگی آیت‌الله سیدعلی خامنه‌ای بود؛ شخصیتی که انس با مطالعه در زندگی او نه عادتی حاشیه‌ای، بلکه بخشی بنیادین از هویت فردی، علمی و سیاسی‌اش به شمار می‌رفت.
    او و کتاب
    روایت حیات بی‌نهایت

    روایت حیات بی‌نهایت

    اگر سیدعلی خامنه‌ای تنها یک مبارز با رژیم طاغوت بود؛ مبارزی که سال‌ها در زندان‌های آن رژیم شکنجه شده و پس از تحمل رنج و سختی، به تبعید در ایرانشهر فرستاده شده بود، باز هم مرد بزرگی به شمار می‌رفت. آقای شهید در دوران مبارزه شش بار به زندان رفت. البته در آن روزگار، رژیم پهلوی کسی را که به «خمینی خراسان» شهرت یافته بود، به‌آسانی رها نمی‌کرد. همین لقب، خود شایسته تأملی جداگانه است.
    مختصات ذهنی جنگ‌افروزان واشنگتن

    مختصات ذهنی جنگ‌افروزان واشنگتن

    یادداشتی در صفحه دیدگاه‌های واشنگتن‌پست، با پیوند زدن میراث تاریخی ترامپ به سرنوشت جمهوری اسلامی، خواستار کنار گذاشتن مذاکرات، گسترش حملات نظامی به زیرساخت‌های ایران و حمایت پنهانی از تغییر حکومت شده است.
    سرمقاله

    یکی از خلأهای مهم در نظام حکمرانی، فقدان سازوکاری منسجم برای رصد و ارزیابی مستمر افعال، اقوال و ترک افعال مسئولان و چهره‌های اثرگذار کشور است؛ این امر شاید در نگاه نخست چندان به چشم نیاید، اما در بلندمدت می‌تواند به اختلال در دستگاه محاسباتی نظام تصمیم‌گیری منجر شود.
    ما معمولا زمانی حساس می‌شویم که تخلفی رخ داده، فسادی آشکار شده یا تصمیمی به نتیجه نامطلوب رسیده است؛ اما کمتر به این پرسش می‌پردازیم که چه کسی، در کدام نقطه، با کدام تحلیل اشتباه، چه برآورد نادرستی یا چه تصمیم و راهبرد غلطی، زمینه‌ساز آن وضعیت شده است. گویی تا زمانی که خطایی عنوان مجرمانه پیدا نکند یا خسارتی آشکار به بار نیاورد، ضرورتی برای بررسی آن وجود ندارد. حال آنکه در عرصه حکمرانی، همه خطاهای پرهزینه الزاما تخلف نیستند. گاهی یک تحلیل غلط، یک تشخیص نادرست، یک اولویت‌گذاری اشتباه یا حتی یک سکوت نابجا، می‌تواند پیامدهایی به‌مراتب سنگین‌تر از یک تخلف اداری داشته باشد.

    مسئله فقط اشتباه کردن نیست؛ مسئله، بی‌اعتنایی به اشتباه و فقدان سازوکار یادگیری از آن است. انسان و مجموعه انسانی خطاپذیرند و هیچ نظامی نمی‌تواند ادعا کند که تصمیم‌هایش همواره درست و محاسباتش همواره دقیق است. اما تفاوت نظام حکمرانی برخوردار از بلوغ با نظام حکمرانی گرفتار در چرخه تکرار خطا، در نحوه مواجهه با اشتباهات است. نظامی که خطاهای خود را شناسایی، ثبت، تحلیل و اصلاح می‌کند، از اشتباهاتش سرمایه دانایی می‌سازد؛ اما نظامی که از کنار خطاها بی‌تفاوت عبور می‌کند، به‌تدریج همان اشتباهات را به رویه، همان برآوردهای غلط را به مبنای تصمیم‌گیری و همان محاسبات نادرست را به بخشی از فرهنگ مدیریتی خود تبدیل می‌کند.
    خطر بزرگ‌تر زمانی شکل می‌گیرد که افراد اثرگذار، به‌واسطه جایگاه سیاسی، اجرایی، رسانه‌ای یا اجتماعی خود، از هرگونه ارزیابی جدی مصون بمانند.

    مسئولی که بارها در تحلیل شرایط دچار خطا شده، چهره‌ای که مرتبا پیش‌بینی‌های نادرست ارائه کرده، مدیری که تصمیم‌هایش با واقعیت‌های میدانی فاصله داشته یا شخصیتی که با مواضع نسنجیده هزینه‌های عمومی ایجاد کرده است، نمی‌تواند صرفا با عبور زمان از پاسخ‌گویی تحلیلی معاف شود. به‌ویژه آنکه تکرار خطا، دیگر صرفا یک اتفاق نیست؛ می‌تواند نشانه‌ای از ضعف در شناخت مسئله، فقدان قدرت تشخیص، ناتوانی در اصلاح محاسبات یا حتی نوعی تصلب فکری باشد.

    از همین رو، تأسیس یک نهاد فراقوه‌ای مستقل و تخصصی برای رصد و ارزیابی عملکرد محاسباتی و رفتاری مسئولان و چهره‌های شاخص کشور، ضرورتی قابل تأمل است. نهادی که مأموریت آن صرفا کشف تخلف و برخورد قضایی نباشد، بلکه افعال، اقوال، تصمیم‌ها، تحلیل‌ها، راهبردها و ترک فعل‌های اثرگذار را بررسی کند؛ فاصله میان ادعاها و واقعیت‌ها را بسنجد؛ وعده‌ها و پیش‌بینی‌ها را با نتایج تطبیق دهد؛ منشأ خطاها را شناسایی کند و میان خطای موردی، خطای ساختاری و خطای تکرارشونده تمایز بگذارد.
    چنین نهادی قرار نیست برای هر اشتباهی مجازات تعیین کند یا مسئولان را از بیم ارزیابی به انفعال و محافظه‌کاری بکشاند. اتفاقا باید میان خطای اجتناب‌ناپذیر در تصمیم‌گیری و خطای ناشی از بی‌مبالاتی، ضعف کارشناسی، خودحق‌پنداری یا ناتوانی در اصلاح تشخیص تفاوت قائل شود. گاهی تذکر تخصصی، ارائه گزارش محرمانه، الزام به بازنگری در شیوه تصمیم‌گیری یا تقویت تیم کارشناسی کافی است؛ اما در مواردی که تکرار خطا، فقدان صلاحیت لازم برای یک مسئولیت را نشان می‌دهد، باید امکان مدیریت این وضعیت و بازنگری در جایگاه فرد نیز وجود داشته باشد.

    البته همه این اقدامات باید بر اساس معیارهای روشن، مستندات قابل ارزیابی، حق دفاع و سازوکار جلوگیری از تسویه‌حساب‌های سیاسی صورت بگیرد.نکته مهم دیگر آن است که دایره این ارزیابی نباید به مسئولان رسمی محدود بماند. گاهی یک چهره سیاسی، رسانه‌ای، اقتصادی یا اجتماعی، بدون داشتن مسئولیت رسمی، در شکل‌دهی به افکار عمومی و جهت‌دهی به تصمیم‌های کشور اثرگذارتر از یک مدیر اجرایی است. اثرگذاری عمومی، مسئولیت متناسب با خود را به همراه دارد و نمی‌توان از قدرت تأثیرگذاری برخوردار بود، اما از ارزیابی آثار آن مصون ماند.در نهایت، آنچه باید صیانت شود، فقط سلامت اداری یا انضباط سازمانی نیست؛ سلامت دستگاه محاسباتی کشور است. حکمرانی زمانی آسیب‌پذیر می‌شود که خطاهای محاسباتی، به‌جای آنکه شناسایی و اصلاح شوند، در پوشش جایگاه افراد، ملاحظات سیاسی، تعارفات سازمانی یا مصلحت‌اندیشی‌های کوتاه‌مدت نادیده گرفته شوند. هیچ جایگاهی نباید به معنای مصونیت از ارزیابی باشد و هیچ سابقه و خدمتی نباید مانع بررسی یک خطای پرهزینه شود. یکی از مهم‌ترین جلوه‌های احترام به سرمایه‌های انسانی کشور، جلوگیری از تداوم اشتباهاتی است که می‌تواند اعتبار، جایگاه و حتی کارنامه همان افراد را مخدوش کند.کشور برای پیشرفت، فقط به مدیران شجاع و تصمیم‌گیر نیاز ندارد؛ به سازوکاری هم نیاز دارد که شجاعت تصمیم‌گیری را با مسئولیت‌پذیری محاسباتی همراه کند. باید خطا را دید، درباره آن پرسید، منشأ آن را یافت و مانع تکرارش شد؛ چراکه گاهی بزرگ‌ترین خطای یک نظام، نه اشتباهی است که مرتکب شده، بلکه اشتباهی است که دیده، شناخته و با این حال، تصمیم گرفته از کنار آن عبور کند.

    اخبار روزنامه
    آخرین اخبار
    نفت در بورس عرضه می‌شود

    نفت در بورس عرضه می‌شود

    سرپرست وزارت نفت گفت: تدابیر لازم برای فروش نفت در بورس اتخاذ شده است و در روز‌های آینده از ظرفیت بورس برای فروش نفت استفاده خواهیم کرد.
    کیم جونگ اون درخواست‌های مکرر ترامپ برای تماس را رد کرده است

    کیم جونگ اون درخواست‌های مکرر ترامپ برای تماس را رد کرده است

    وال‌استریت ژورنال گزارش داد کیم رهبر کره شمالی، از سال ۲۰۲۵ تاکنون چندین درخواست دونالد ترامپ برای برقراری تماس تلفنی و مکاتبه را رد کرده است.
    هشدار بارش برف و باران در ۱۰ استان

    هشدار بارش برف و باران در ۱۰ استان

    سازمان هواشناسی از فعالیت سامانه بارشی در شمال‌غرب و شمال خبر داد و نسبت به آب‌گرفتگی و یخ‌زدگی هشدار داد.
    اجرای قرارداد جدید بیمه تکمیلی بازنشستگان از امروز/ فرصت ۳ماهه ثبت درخواست

    اجرای قرارداد جدید بیمه تکمیلی بازنشستگان از امروز/ فرصت ۳ماهه ثبت درخواست

    رئیس کانون عالی بازنشستگان تأمین اجتماعی از اجرای قرارداد جدید بیمه تکمیلی درمان بازنشستگان تأمین اجتماعی از امروز اول آذر خبر داد و گفت: بازنشستگان نیز از امروز به مدت سه ماه فرصت دارند برای حذف یا اضافه افراد تحت پوشش بیمه تکمیلی اقدام کنند.
    یحیی سریع: هیچ‌گونه تهدیدی از سوی یمن متوجه مکه مکرمه نیست

    یحیی سریع: هیچ‌گونه تهدیدی از سوی یمن متوجه مکه مکرمه نیست

    سخنگوی نیروهای مسلح یمن، ادعاهای عربستان سعودی درباره وجود تهدید برای منطقه مکه مکرمه از سوی یمن را «دروغی آشکار» خواند و تأکید کرد که خطر واقعی برای این مکان مقدس تنها از سوی رژیم جنایتکار آل‌سعود متوجه آن است.
    سخنگوی ارتش: تنگه هرمز در اختیار فرزندان ایران است

    سخنگوی ارتش: تنگه هرمز در اختیار فرزندان ایران است

    سخنگوی ارتش تاکید کرد: فرزندان ملت ایران در حال کنترل و اعمال حاکمیت بر تنگه هرمز هستند.
    یارانه ۳۰۰ هزار تومانی به حساب‌ها نشست

    یارانه ۳۰۰ هزار تومانی به حساب‌ها نشست

    یارانه نقدی مرحله ۱۸۹ مربوط به آبان ماه ۱۴۰۵ به حساب سرپرستان خانوار‌های دهک‌های چهار تا ۹ در سراسر کشور واریز و قابل برداشت شد.
    فیلمـــ
    توصیه دیپلماتیک رهبر انقلاب به دولت رئیسی
    شناسایی استعدادهای قرآنی
    ملاک انتخاب مدیران و هیئت علمی