پارادوکس دیپلماسی آمریکا / مذاکره یا عدم مذاکره؟

در سیاست بین‌الملل همواره آمریکا را به عنوان کشوری می‌شناسند که همیشه یک پارادوکس دیپلماسی و فشار سیاسی را همزمان بکار می‌گیرد. این کشور فشارهای سیاسی و نظامی را در دستور کار قرار می‌دهد تا کشور مورد نظر وارد مذاکراتی شود که خواسته‌های آمریکا را انجام دهد. از سوی دیگر در رسانه‌ها از مذاکرات عادلانه و برد-برد صحبت می‌کند. از طرفی آمریکا از مذاکرات به عنوان یک ابزار فشار بر سایر کشورها استفاده می‌کند.

سیاست امریکا مقابل ایران در سال های اخیر

در سال‌های اخیر سیاست خارجی آمریکا در مقابله با ایران دوگانه بوده است. چون هر رئیس‌جمهوری که وارد کاخ سفید شده است، در باره‌ی مذاکرات سیاسی و گشایش‌های دیپلماتیک صحبت کرده است. اما در عمل همواره تحریم‌های اقتصادی ایران افزایش پیدا کرده‌اند. از سوی دیگر با وجود صحبت از مذاکره، سیاستمداران آمریکا از هر ابزاری برای فشار سیاسی بر ایران دریغ نکرده‌اند.

حتی در چند ماه گذشته وزارت خارجه ایران بصورت غیر مستقیم با نماینده‌ی ویژه آمریکا در حال مذاکره روی طرح‌های پیشنهادی بودد، اما در ۲۳ خرداد و در میانه‌ی مذاکرات هسته‌‌ای، به ایران حمله‌ی نظامی شد. به همین دلیل است که بسیاری از تحلیل‌گران سیاسی بر این باور‌اند که آمریکا هیچ گاه به دنبال مذاکره نبوده، بلکه به دنبال تحمیل خواسته‌های سیاسی خود بر ایران بوده است.

سوال اساسی که وجود دارد این است که چرا آمریکایی‌ها با وجود صحبت از مذاکره، هیچ گاه به معنی واقعی کلمه وارد مذاکره نشده‌اند؟ برای پاسخ به این سوال باید به سه نکته‌ی اساسی توجه کرد.

فشار رسانه‌ای

یکی از ابزارهایی که مخالفان مذاکره در آمریکا از آن بهره‌ می‌برند، فشار بر رئیس جمهور از طریق رسانه‌های داخلی آمریکا است.

متحد‌های آمریکا

در سیاست خارجی آمریکا یک متحد اصلی وجود دارد که همواره در مذاکرات هسته‌ای با ایران دخالت مستقیم دارد. آمریکا برای حفظ منافع این متحد حتی اگر بخواهد، نمی‌تواند بصورت جدی مذاکرات را پیش‌ببرد.

جلوگیری از ضعیف به شمار آمدن

آمریکا وقتی وارد مذاکره با کشور دیگری شده باشد، اول از طرف مقابل خواسته است که در برخی مسائل عقب نشینی کند. به بیان ساده‌تر باید طرف مقابل ابتدا یک سری پیش شرط را بپذیرد.

سناریوهای پیش روی بازارهای مالی در صورت مذاکره با امریکا

اگر مذاکرات با آمریکا شروع شود و توافقی همانند برجام با تضمین‌های بالا ایجاد شود، بازارهای مالی روند متفاوتی را در پیش می‌گیرند.

بازار طلا و ارز

بازار طلا و ارز در ایران همبستگی مثبتی با یکدیگر دارند، یعنی هرگاه قیمت ارز در بازار کاهش کاهش پیدا کند، قیمت طلا نیز نزول قابل توجهی را تجربه می‌کند. اگر مذاکرات با آمریکا به نتیجه برسد، انتظارات تورمی به سرعت کاهش پیدا می‌کند، در نتیجه قیمت ارز و طلا با کاهش قابل توجهی در کوتاه مدت مواجه می‌شوند.

بازار سهام

در چنین سناریویی، بهترین گزینه برای سرمایه‌گذاری بازار اوراق بهادار خواهد بود. سهام شرکت‌های پذیرفته شده در بورس در کوتاه مدت جهش قیمتی خواهند داشت، چون نقدینگی زیادی وارد بازار سهام می‌شود. اما صندوق‌های سهامی ممکن است نسبت به شاخص کل و شاخص هم‌وزن رشد قیمت بالاتری را تجربه کنند. برای انتخاب بهترین صندوق سهامی سرمایه‌گذاران باید به مدیریت صندوق، حجم معاملات روزانه‌ی صندوق و میزان بازدهی آن در گذشته توجه کنند. بازدهی صندوق های سهامی را می توانید با استفاده از سایت فیپیران مقایسه کنید.

بازار‌های سنتی

بازارهای سنتی همانند خودرو و مسکن بر اساس داده‌های گذشته به احتمال زیادی وارد رکود شدید می‌شوند و رشد قیمت سالانه‌ی آن‌ها از تورم کمتر می‌شود.

سناریو های پیش روی بازارهای مالی در صورت عدم مذاکره با امریکا

اگرمذاکره‌ای بین ایران و آمریکا صورت نگیرد، به این مفهوم است که فشارهای سیاسی و اقتصادی بر ایران بیشتر خواهد شد. در این شرایط انتظارات تورمی افزایش خواهد یافت و فعالیت‌های سفته بازی نسبت به گذشته رشد می‌کند.

طلا و ارز

رشد قیمت طلا و ارز در چنین سناریویی بسیار محتمل است. چون تشدید فشارهای اقتصادی و سیاسی باعث می‌شود تقاضای احتیاطی برای ارز رشد زیادی داشته باشد. چنین اتفاقی منجر به رشد شتابدار قیمت ارز در بازار آزاد می‌شود. به دلیل اینکه قیمت طلا و ارز هم راستا باهم حرکت می‌کنند، رشد قیمت طلا در بازار داخلی غیر قابل انکار خواهد بود. برای اینکه سرمایه‌گذاران بتوانند سرمایه گذاری آنلاین و مطمئنی در طلا داشته باشند، صندوق‌های طلا گزینه‌ی خوبی هستند. چون صندوق‌های طلا سبد دارایی آن‌ها از اوراق گواهی سپرده‌ی سکه طلا و اوراق گواهی شمش طلا تشکیل شده است. از سوی دیگر صندوق‌های طلا تمام معاملات آن‌ها بصورت آنلاین است و روزانه توسط سازمان بورس بررسی و رصد می‌شوند.

بازارهای سنتی

در این سناریو به دلیل افزایش هزینه‌های ساخت مسکن، قیمت مسکن رشد می‌کند. از طرفی به دلیل اینکه بسیاری از قطعات خودروهای داخلی وارداتی هستند، هزینه‌ی تولید خودرو در شرکت‌های خودرو ساز با رشد مواجه می‌شوند.

بورس

بازار سهام در این سناریو ممکن است در کوتاه مدت کاهش تقاضا داشته باشد. اما در این شرایط تقاضا برای صندوق های سرمایه گذاری افزایش پیدا می‌کند. زیرا صندوق ها مدیریت صندوق دارند و مدیر می تواند دارایی های صندوق را انتخاب کند این موضوع می تواند در زمانی که بازار رو به صعود نیست میزان ضرر و زیان سرمایه گذاران صندوق را مدیریت کند. بنابراین خرید صندوق های سرمایه گذاری در بورس برای افرادی که دانش و تجربه زیادی در بورس ندارند جذابیت بالایی داردو می تواند نسبت به خرید مستقیم سهام سودمندتر باشد. صندوق‌های درآمد ثابت یکی از انواع صندوق های سرمایه گذاری است که به دلیل اینکه سود ثابتی دارند و در برابر نوسانات قیمتی بازار مصون هستند، برای افرادی که شخصیت سرمایه‌گذاری ریسک گریزی دارند، گزینه بسیار خوبی خواهند بود.

از نگاه تحلیل‌گران: مذاکره یا عدم مذاکره برای آمریکا سودمندتر است؟

از نگاه تحلیلگران برای مذاکره یا عدم مذاکره دیدگاه یکسانی وجود ندارد، چون صاحب‌نظران سیاسی در این مورد دیدگاه‌های متفاوتی دارند.

بررسی دیدگاه های موافق مذاکره

یک گروه از تحلیلگران سیاسی بر اساس معیارهای مختلفی، موافق مذاکره‌ی آمریکا با ایران هستند و آن را برای سیاست خارجی آمریکا مفید‌تر می‌دانند.

کاهش هزینه‌ی نظامی

این گروه از صاحب‌نظران، بر این باور هستند که ارزانترین راه برای پیشبرد اهداف سیاسی در بلند مدت، مذاکرات سیاسی و گرفتن تضمین‌های امنیتی است. این افراد همواره نسبت به هزینه‌های سرسام آور حملات نظامی هشدار می‌دهند. دلیل چنین نظری از سوی این دسته از تحلیل‌گران سیاسی تجربه‌ی ناموفق آمریکا در عراق و افغانستان است.

عواقب غیر قابل پیش بینی

جنگ و فشار سیاسی، همواره ممکن است نتایج غیر قابل پیش بینی به بار بیاورد. افزایش تنش‌های سیاسی و روی آوردن به تقابل نظامی مستقیم ممکن است امنیت کل منطقه را با مشکل روبه‌رو کند. حتی برخی از فعالان سیاسی هشدار داده‌اند ممکن است در یک بازه زمانی کوتاه مدت اوضاع از کنترل خارج شود و در کل منطقه درگیری نظامی بوجد بیاید.

هم نظر شدن با متحدین اروپایی

کشورهای اروپایی رفتارهای محتاطانه‌تری نسبت به آمریکایی‌ها دارند. این کشورها اگر فشارهای سیاسی آمریکا نباشد، هیچ‌گاه نسبت به تقابل نظامی خوش بین نیستند. از این رو اگر آمریکا وارد مذاکرات شود، کشورهای اروپایی را باخود همراه می‌کند.

بررسی دیدگاه های مخالف مذاکره

این دسته از فعالان سیاسی بر این باور هستند که مذاکرات به نفع آمریکا نیست.

زمان برای باز سازی

این دسته از تحلیل‌گران سیاسی بر این باور هستند که مذاکرات زمان بیشتری در اختیار ایران قرار می‌دهد. این اتفاق باعث می‌شود ایران زمان بیشتری برای بازسازی نظامی و شبکه‌ای خود در اختیار داشته باشد.

نگرانی متحدان منطقه‌ای

آمریکا یک قدرت جهانی است اما در خاورمیانه متحدان سنتی دارد. این متحدان همیشه به آمریکا فشار می‌آورند که نباید ایران از لحاظ نظامی و اقتصادی رها شود. چون بسیاری از منافع این کشورهای محدود، با تهدید مواجه می‌شود.

فشار اقتصادی و سیاسی کارایی بالاتری دارد

این گروه ضد مذاکره معتقد هستند که فشارهای سیاسی و اقتصادی توانسته‌ است تا حد زیادی ایران را ضعیف کنند. از این رو مذاکرات و به نتیجه رسیدن آن، باعث می‌شود تمام تلاش‌های قبلی از بین بروند.